Es

Fraxinus excelsior

Bladeren
Bloemen
Vruchten
Schors
Schors
Houtschijf
Herfstkleur
Knoppen / twijgen
Knoppen / twijgen
Knoppen / twijgen
Knoppen / twijgen
Zomerbeeld
Zomerbeeld
Winterbeeld
Overig
Overig
Overig
Overig

Kenmerken

Fraxinus excelsior is een grote, bladverliezende boom met een open, luchtige kroon. Het blad is tegenoverstaand en oneven geveerd met meestal 7–13 langwerpige, toegespitste en fijn gezaagde deelblaadjes; de soort loopt relatief laat uit. Buiten het bladseizoen is de boom direct herkenbaar aan de zwarte, fluweelachtige knoppen (met een opvallend grote zwarte eindknop). In het voorjaar verschijnen kleine, eenvoudige bloeiwijzen, gevolgd door trossen gevleugelde samara’s (essensleutels) die geregeld tot in de winter aan de boom blijven en zo het winterbeeld mee tekenen. De schors is in de jeugd grijs en vrij glad en wordt later licht gegroefd. Daarbij hoort een belangrijke actuele kanttekening bij het soortbeeld in Europa: de gewone es is zeer gevoelig voor essentaksterfte, wat de vitaliteit en het kroonbeeld in veel gebieden sterk kan beïnvloeden.

Toepassingen

De gewone es past vooral in landschappelijke beplantingen, brede bermen, buitengebied en ecologische zones waar een lichte kroon gewenst is en waar de boom voldoende doorwortelbare ruimte krijgt op vochthoudende bodems. In hedendaagse aanplant weegt de hoge ziektedruk van essentaksterfte zwaar mee in de soortkeuze.

Snoeien

De es verdraagt snoei goed. Kan beheerd worden als knotboom of als essenhakhout. Loopt na zware snoei goed uit.

Boomgasten

Een relatief nieuwe ziekte in Nederland is essentaksterfte (of essensterfte). Vanwege aantasting door een schimmel sterven eerst veel takken en uiteindelijk de hele boom. Vooral jonge bomen zijn vatbaar voor deze ziekte.

Eigenschappen